Klarnet ve pan flütün yükselen yıldızı Melis Naz Ünver: “Müzik aldığım nefes gibi, hayatımda müzikten daha çok zevk aldığım başka bir şey yok”

2006 yılında Eskişehir’de doğan Melis Naz Ünver, müzik çalışmalarına dört yaşında Aydın Yavaş ile piyano öğrenerek başladı. 7 yaşında ise piyano eğitiminin yanına pan flüt eklendi.

İlk öğrenimini TED Eskişehir Koleji’nde tamamlayan Melis Naz, 2015 yılında Anadolu Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nın açtığı sınavı kazanarak Öğretim Görevlisi İlkay Ak ile klarnet çalışmalarına başladı. Konservatuvarda her sene yapılan sınıf konserlerinde solo, düet ve trio olarak çaldı. Ayrıca bugüne kadar birçok ulusal ve uluslararası klarnet ustalık sınıflarına katıldı ve bu çalışmalar kapsamında resital verdi, klarnet korosunda çaldı ve oda müziği yaptı.

2020 yılı Ocak ayında katıldığı Clarinettisimo’da gösterdiği ilerleme ve disiplinli çalışması nedeniyle “Special Diploma” aldı. Pandemi nedeniyle bir çok yarışmanın online olarak yapıldığı 2021 yılında ise genç müzisyenler teşvik etmek ve tanınırlığını sağlamak amacıyla Associazione Culturale Napolnova’nın düzenlenen 2nd World Clarinet E-Competition’da  Anton Dimler’in “Clarinet Concerto in B-flat Major / 3rd Movement” kaydıyla dereceye girdi. Yine 2021’de düzenlenen Thailand International Clarinet Academy’nin düzenlediği klarnet yarışmasında dereceye girmese bile ilk beşte yer aldı. Ayrıca,  Alain Damiens, Antonio Tinelli, Robert Spring, Roeland Hendrikx, Deborah Bish, Simone Nicoletta ve Kevin Spagnola gibi alanında seçkin isimlerin ustalık sınıflarına da katıldı.

Klarnet çalışmalarına ek olarak konservatuvar dışında panflüt çalışmalarına dünyaca ünlü panflüt sanatçısı Georghe Zamfir’in öğrencisi olmuş Aydın Yavaş ile devam etti. 2015 yılında Romanya Gaesti’de düzenlenen Uluslararası Georghe Zamfir Panflüt festivalinde sürpriz konuk sanatçı olarak sahne aldı. 2017 yılında  Eskişehir’de yapılan Aydın Yavaş ve Ekvadorlu müzisyenler ile Inca Sol Turca Soul adlı konserde yer aldı. Gheorghe Zamfir Eskişehir konserinde Zamfir ile birlikte çaldı. Ayrıca 2018’de Eskişehir Kıraathane’de Aydın Yavaş Quartet konserinde çaldı. Ankara Başken Müzikevi’nde Aydın Yavaş ve Aydınlık öğrencileri konserinde çaldı. Pandeminin hemen öncesinde 2020 yılı Şubat ayında Eskişehir Yunus Emre Kültür Merkezi’nde Evrensel Müzik Merkezi’nin düzenlediği konserde panflüt ve klarnet çaldı. Pandemi sürecinde seyircisiz olarak gerçekleştirilen 19. Afyonkarahisar Klasik Müzik Festivalinde oluşan Panflüt Trio  (Aydın Yavaş, Mihail Tchumburidze ve Melis Naz Ünver)  olarak konser verdi. Pandemi döneminde AKORDER (Türkiye Akordeon Derneği) tarafından düzenlenen 1. Ulusal Akordeon Yarışması’nın oda müziği kategorisinde, pan flüt, akordeon ve piyano çalarak bir parçası olduğu ‘Aydın Yavaş ve Öğrencileri’ grubu birincilik ödülünü aldı.

Hayali Eskişehir yakınlarında bulunan ve Frig döneminden kalmış olan Midas Anıtının önünde bir pan flüt konseri vermek olan Melis Naz, “Çalarken mitolojik figürlerle dolu sahneler aklıma geliyor” diyor. Müzik tutkusunu ise tüm saflığı ve hevesiyle şu şekilde tanımlıyor: “Müzik aldığım nefes gibi, hayatımda müzikten çok zevk alarak yaptığım bir şey yok. Bazı insanlar müziği sadece bir meslek, bir iş olarak görüyorlar ve istemeyerek müzik yapıyorlar. Artık hayatımın her gününde, her alanında müzik var ve müzik sayesinde kendimi daha iyi hissediyorum. Bence müzik insanların hayatına renk katıyor, daha mutlu olmalarını sağlıyor.”

Bu değerli müzisyen çocuğu tanımanız için kendisiyle çok keyifli bir söyleşi sizi bekliyor. Önümüzdeki dönemde klarnet ve pan flüt alanında isminden sıkça söz ettireceğine ve başarılar hanesine nice yenilerini ekleyeceğine eminim.

Naz merhaba. Müzik çalışmalarına henüz dört yaşında başlamışsın. Peki bu yeteneğin nasıl fark edildi? Ve bunun üzerine nasıl bir eğitim inşa ettin? 

Ben sürekli el becerilerini geliştirecek aktiviteler yapan ve kitaplarla ilgilenen bir çocuktum. Beni zihin olarak dinlendireceği için annem ve babam müzikle ilgilenmemin iyi olacağını düşünmüşler ve Eskişehir’de yaşıma uygun çalışmalar yapabilecek bir öğretmen arayışına girmişler. Daha önce bir yerde dinleyip çocuklarla iletişiminin çok iyi olduğunu gördükleri bir müzisyen akıllarında kalmış ama bir türlü adını hatırlayamamışlar. Annem bir gün yolunun üzerinde bir müzik merkezinde 5 yaş ve üzeri çocuklar için piyano derslerinin olduğunu görünce bilgi almak için içeriye girmiş. İşte adını hatırlayamadıkları Aydın Yavaş öğretmenimle tanışmaları böyle olmuş. 4 yaşımdayken beni piyano derslerine başlatmışlar. 

Piyano eğitiminin yanı sıra panflüde yöneldin, klarnet eğitimi de aldın ve üflemeli çalgılar seni daha çok cezbetti. Bu merakını nasıl açıklarsın? 

Piyanoya başladığım ilk yıllarda biz piyano çalarken öğretmenim bize pan flüt ile eşlik edince bana bir insanın üfleyerek müzik yapabilmesi sihir gibi geliyordu. Yedi yaşıma geldiğimde ise artık ikinci bir enstrüman olarak pan flüt çalmak istediğimi biliyordum. Yaklaşık sekiz yıldır pan flüt çalışmalarımıza devam ediyoruz. Klarnete gelince, aslında konservatuvar sınavına girdiğimde hangi enstrümanı çalacağım hakkında çok bir fikrim yoktu ancak üflemeli bir çalgı çalmak istiyordum. Pan flüt ile tanışmam üflemeli çalgılara olan ilgimi arttırdı aslında… Sınava girmeden önce ailemle tüm üflemeli enstrümanlarla ilgili araştırma yapıyor, konser videoları dinliyorduk. Klarneti ilk gördüğümde içimden ‘‘ben bu enstrümanı çalacağım’’ diye geçirdim ve enstrüman seçiminde ağız ve diş yapımın üflemeli bir çalgıya uygun olduğu söylenilince sevgili öğretmenim İlkay Ak ile klarnet çalışmalarıma başladım.

Konservatuar eğitimi sana neler kazandırdı Naz? 

2016 yılından beri Anadolu Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda eğitim alıyorum ve bu süre içinde konservatuvarın müziği çok yönlü olarak tanımama katkıda bulunduğunu düşünüyorum. Her parçayı, her ölçüyü, her notayı artık daha bilinçli çalabildiğimi ve çaldığım eserleri anlayabildiğimi düşünüyorum. Ayrıca konservatuvar dışında bir yerde bu kadar iyi bir klarnet ve solfej eğitimi alabileceğimi düşünmüyorum.

Şu anda pan flüt mü klarnet mi müzik hayatında ve eğitiminde daha ağırlıklı bir yer kaplıyor? 

Klarnetten daha uzun süredir pan flüt çaldığım için eğitimimde ve çalışmalarımda daha çok yoğunlaştığım enstrümanım klarnet. Ancak ikisine de eşit şekilde değer veriyorum ve çalmaktan zevk alıyorum. Klarnet ve pan flüt farklı ses renklerine ve olanaklara sahip, dolayısıyla her ikisini de çalıyor olmak beni çok mutlu ediyor. 

Sahne aldığın, performanslarını sergilediğin etkinlikleri ve katıldığın yarışmaları, aldığın ödülleri anlatır mısın biraz da? 

Konservatuvara başladığımdan beri birçok sınıf konserinde ve etkinlikte klarnet çaldım ve oda müziği yaptım. Klarnetin ilk yıllarında, daha çok yeni olduğum için ustalık sınıflarına katılma fırsatım olmadı. Ancak 2019 yılından itibaren, yurt içi ve yurt dışında çeşitli ustalık sınıflarına katıldım. İlk katıldığım uluslararası ustalık sınıfı Belçika Klarnet Akademisiydi. Belçika’nın Ostende kentinde bir hafta süreyle sabahta akşama kadar üç farklı klarnet profesörü, Robert Spring (Arizona State University), Deborah Bish (Florida State University) ve Roeland Hendrikx (solist) ile çalıştık. Farklı ülkelerden birçok katılımcıyla beraber çalışmak benim farklı öğrenim tekniklerin görmemi ve denememi sağladı. Yine aynı yıl Urla Müzik Akademisi’nin düzenlediği Alain Damiens klarnet ustalık sınıfına katıldım. 2020 yılının başında Belçika’nın Brugge kentinde düzenlenen Clarinetissimo 2020 festivali kapsamında 6 klarnet ustasından aldığım eğitimin sonunda en iyi genç yeteneğe verilen ‘Special Diploma’ ödülünü aldım. 2020’de çeşitli online yarışmalara katıldım. 2021’de ise Tayland Klarnet Akademisi tarafından 2.’si düzenlenen Tayland Uluslararası Klarnet Yarışması’nda 5. oldum. Bu kaydım üzerine jüriden aldığım dönütler beni çok motive etti ve geçtiğimiz ay düzenlenen World  E-Clarinet Competition’da dereceye girerek sonbaharda düzenlenecek olan müzik festivalinde, bir online konserde çalma hakkı kazandım.

2010 yılında çalışmaya başladığımızdan beri öğretmenim Aydın Yavaş ile, çoğu Evrensel Müzik Merkezi kapsamında olmakla birlikte, pan flüt ve piyano ile çeşitli konserlerde yer aldım. 2015 yılında Romanya Gaesti’de düzenlenen Uluslararası Georghe Zamfir Pan flüt festivalinde sürpriz konuk sanatçı olarak sahne aldım. Gheorghe Zamfir’in Eskişehir konserinde Zamfir ile birlikte çalma fırsatım da oldu. 2020 yılının sonbaharında 19.’su düzenlenen Afyonkarahisar Uluslararası Klasik Müzik Festivali’nde ben, öğretmenim Aydın Yavaş ve piyanist Mihail Tchumburidze’den oluşan ‘Pan Trio’ ile bir konser verdik. 2021 yılında 2.’si düzenlenen Uluslararası Japonya Pan Flüt Festivali’ne online olarak katıldım. Dünya çapında birçok pan flüt sanatçısı ile tanışma fırsatı buldum. Ayrıca AKORDER’in düzenlediği 1. Ulusal Akordeon Yarışması’nda akordeon, pan flüt ve piyano çalarak katkıda bulunduğum Aydın Yavaş Öğrencileri olarak 1. ödülünü aldık. 

Klarnet konusunda yurtdışında çok hoş mekanlarda eğitimler aldın. İtalya’da bir dağ köyünde, Brugges’de, Japonya’da bile… İçlerinde en sıradışı olanı, seni en çok mutlu edeni hangisi oldu? 

Aslında İtalya’ya başka bir masterclass için gidecektik ancak gitmemize bir haftadan az bir süre kala iptal olduğunu öğrendik. Bu büyük bir hayal kırıklığıydı çünkü bütün rezervasyonlarımızı yapmıştık ve uçak biletimizi almıştık. Bu programımızı tamamen iptal etmek yerine alternatif etkinlikler bulabilir miyiz diye araştırdığımızda yine İtalya’da Configni adlı bir dağ köyünde Festival Piana del Cavaliere kapsamında klarnet masterclası olduğunu gördük. Daha da güzeli hemen bu festivalin ardından Camerino’da 9. ECA Clarinet Festival olduğunu gördük. Son dakika yaptığımız yazışmalarla kendimize kalacak yer ayarladık. Dağ köyüne toplu taşıma olmadığı için bizi festival komitesinden karşıladılar. Otel olmadığından köy halkından birinin evinde kaldık ve dört gün boyunca sokaklarında sürekli müzik olan bu köyde hem klarnet çalışmaları yaptık, hem konserler verdik ve köyün insanlarıyla dost olduk. Eğitimin son gününde ise köyün kilisesinde verdiğimiz konserden sonra öğretmenimizin ani bir kararı ile köy meydanında klarnet korosu ile köy halkı ve diğer festival katılımcılarına klarnet korosu ile bir konser vermiştik. Yaşadığım en ilginç ve heyecanlı deneyimlerden biriydi.

*Japonya’daki festivale online olarak katılım gösterdim.

Bundan sonra klarnet veya pan flüt çalmak istediğin en sıradışı mekan hangisi? 

Eskişehir yakınlarında bulunan ve Frig döneminden kalmış olan Midas Anıtının önünde bir pan flüt konseri vermeyi hep istemişimdir. 

Klarnet çalışmalarına ek olarak konservatuvar dışında panflüt çalışmalarına gelmiş geçmiş en büyük pan flüt üstadı olarak kabul edilen Georghe Zamfir’in öğrencisi olmuş Aydın Yavaş ile devam ettin. Kendisinin sana bu enstrümanın inceliklerine dair verdiği ve aklından çıkmayan öğütler var mı bizimle paylaşacağın? 

Her enstrümanda olduğu gibi düzenli ve disiplinli bir çalışma ve doğru bir teknik ile kendimi daha çok geliştirebileceğimi söyler. Buna ek olarak pan flüt diyatonik bir enstrüman olduğu için yarım sesleri doğru çıkarabilmemizin çok önemli olduğunu da hiçbir zaman aklımdan çıkarmıyorum.

Pan flütle de başarıların bu yaşta oldukça çarpıcı. 2016 yılında Romanya Gaesti’de düzenlenen Uluslararası Georghe Zamfir Panflüt festivalinde sürpriz konuk sanatçı olarak sahne aldın. Neler hissetmiştin? 

Daha 10 yaşındaydım ve konservatuvara bile başlamamıştım henüz. Festival için Zamfir’in doğum yeri olan Gaeşti’ye gittik. Tabii pan flütümle beraber. Bir prova sonrası öğretmenim Aydın Yavaş beni alıp kulise götürdü. Zamfir’in beni dinlemesini istedi. Zaten parçamız hazırdı. Ben bir kısmını çaldım ve Zamfir “tamam” dedi. Neye tamam dediğini bile anlamamıştım. Hemen sonra orkestra ile prova yaptık. Bu arada provalarda bile bir sürü seyirci vardı. Zamfir beni seyirciye tanıttı ve akşam konserde de sürpriz konuk sanatçı olarak sahneye çıktım. Bu benim için unutulmaz bir andı. Çok şaşkındım. İlk defa büyük bir orkestra ile bu kadar kalabalık bir seyirci grubu karşısında çalıyordum. O gün çekilen tüm fotoğraflarda yüzümdeki şaşkınlık çok açıktır. Gelmiş geçmiş en büyük pan flüt sanatçısı ile böyle bir anımın olması çok onur verici. 

Pan flüt için yazılmış en güzel üç beste hangisi sence? 

Pan flüt dünya çapında keman, piyano, klarnet gibi enstrümanlara göre daha az tanınıyor ve bu nedenle aslen pan flüt için yazılmış daha az eser var. Bu nedenle biz daha çok başka enstrümanlar için yazılmış (örn. Flüt, keman) eserleri çalıyoruz. Son 10-15 yıldan beri -Gheorge Zamfir de dahil olmak üzere- çeşitli besteciler, pan flüt için besteler yapmaya başlamış. Günümüzde en bilinen pan flüt parçalarından biri ‘Kill Bill’ filminin müziklerinden biri olan, James Last tarafından bestelenmiş ‘The Lonely Shepherd’dır. Bence bu eser pan flüt için yazılmış en güzel eserlerden biri. Ayrıca dünyanın pan flütü tanıması açısından da çok önemli bir beste.

Anadolu’nun tarihi efsane uygarlığı Frigya’dan gelen bir çalgı aslında pan flüt. Peki sen panflüdün sesini neye benzetirsin, Naz? 

Ben pan flütün sesini, satirlerin, nemflerin ve hayvanların dolaştığı, sakin bir ormanda akan bir dereye benzetiyorum. Tabii bu kadar sakin ve durgun çalmadığımız zamanlarda pan flütün sesini, Yunan mitolojisinde doğanın tanrısı olan (aynı zamanda pan flütü icat ettiği iddia edilen) Pan’ın, ormana zarar vermeye çalışan düşmanlarını korkutmak için attığı çığlığa benzetebilirim.

Yaşıtların arasında pan flüt yeterince tanınıyor mu? Senden sonra çevrende bu enstrümana olan merak arttı mı mesela? 

Ben pan flüt çalmaya başladığımda etrafımdaki çoğu kişi ne olduğunu bilmiyordu, nasıl ses çıktığını anlamıyordu. Ben de bu enstrümanda kendimi geliştirdikçe tanıdıklarımı pan flüt dinlemeye teşvik etmeye çalıştım ve bu sayede artık pan flüt hakkında daha çok bilgilendiklerini düşünüyorum.

Pan flüt çalarken kendini nerede hayal edersin? Genellikle doğa ile bir çağrışım yaptığı söylenir bu enstrümanın. 

Çalarken mitolojik figürlerle dolu sahneler aklıma geliyor. Buna ek olarak özellikle pandemi döneminde yaptığım yarışma ve konser kayıtlarında, kendimi jürinin/seyircinin önünde hayal etmeye başladım. Bence bu heyecan kontrolünü sağlamak için iyi bir yöntem. Bunun aksine, seyirci önünde çalarken de kendimi evde çalışırken ya da öğretmenime çalarken hayal etmek de sahne heyecanımı biraz bastırıyor.

Şu ana kadar müzik yaşantında keşke yapmasaydım dediğin bir hatan var mı? 

Pandemi döneminde tabii ki çoğu yarışma online olarak, kayıt göndererek yapılmak zorunda kaldı. Ben de daha önce çok az kayıt tecrübem olduğu ve bu psikolojiye alışamadığım için 2020 yılında katıldığım online yarışmalara gönderdiğim kayıtlarda daha iyisini yapabilirdim, heyecanımı kontrol ederek daha iyi çalabilirdim diye düşünüyorum.

Peki hayatında müzik nasıl bir yere sahip Naz? 

Müzik aldığım nefes gibi, hayatımda müzikten çok zevk alarak yaptığım bir şey yok. Bazı insanlar müziği sadece bir meslek, bir iş olarak görüyorlar ve istemeyerek müzik yapıyorlar. Artık hayatımın her gününde, her alanında müzik var ve müzik sayesinde kendimi daha iyi hissediyorum. Bence müzik insanların hayatına renk katıyor, daha mutlu olmalarını sağlıyor.

Müzik eğitimin boyunca herhangi bir burstan, destekten yararlandın mı? 

Hayır, yararlanmadım. Konservatuvar haricindeki etkinliklere (ustalık sınıfları gibi) ailemin desteği ile katılıyorum. Ancak önümüzdeki senelerde başvurmayı planlıyorum.

Peki yurtdışında okuma hayallerin var mı? 

Evet. Liseyi bitirene kadar burada öğrenebileceğim her şeyi öğrendikten sonra üniversiteyi yurt dışında okumak istiyorum. Bununla ilgili olarak yurtdışında eğitim almış Türk klarnet sanatçılarının deneyimleri bana fikir veriyor. Çok şanslıyım ki Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Senfoni Orkestrası ve Tekfen Filarmoni’de çalan Yağızcan Keskin benimle deneyimlerini paylaştı. Ayrıca geçenlerde Andante dergisinde Selin Gürol ile sizin yaptığınız röportajı okumak da bana ilham verdi.  

Üflemeli çalgılara bu kadar yoğunlaşmışken sağlığında nelere özen gösteriyorsun? 

Temelde yaptığım en önemli şey, sağlıklı beslenmeye özen göstermek. Mümkün olduğunca sağlığa zararlı yiyecek ve içeceklerden uzak durmaya çalışıyorum. Pandemi nedeniyle çok hareketli günlerimiz yok maalesef. 

Müzikle ilgilenmediğin zamanlarda hobilerin neler? 

Kitap okumayı ve spor karşılaşmalarını takip etmeyi çok seviyorum. En çok futbol ve tenis izlemek hoşuma gidiyor.

Peki günde kaç saatlik bir çalışma tempon var? Klarnet ile pan flüt çalışmaların arasında dengeyi nasıl sağlıyorsun? Komşularından şikayet aldığın oluyor mu, yoksa takdir mi ediyorlar?

Pan flütü daha uzun süredir çaldığım için ve konservatuvardaki branşım olduğu için klarnete biraz daha ağırlık veriyorum. Günlük çalışma saatlerim ise değişiyor aslında. Çalışmalarımı bölerek, arada küçük molalar vererek ve kendimi yormadan verimli çalıştığımı düşünüyorum. Komşularım ise çok anlayışlılar ve beni destekliyorlar. Çok geç saatlere kadar çalışmadığım için hiçbir sorun yaşamıyoruz. Bazen camım açık çalışınca karşı apartmandakiler bile duyabiliyor ve onların da hoşuna gidiyormuş her gün müzik sesi gelmesi. 

Yakın dönemde dahil olacağın projeler var mı? 

Evet. Dereceye girdiğim World E-Clarinet Competition’da dereceye girenler sonbaharda düzenlenecek olan online müzik festivalinde çalacaklar. Ben de bu online konser için çalışmalara başladım. Bunun yanı sıra ben çalacak olmasam da Ağustos ayında Macaristan’ın Györ kentinde düzenlenecek 10. European Clarinet Association Festival’e gideceğim. Orada Eddy Vanoosthuyse ile kısa bir masterclass yapma imkânım olacak. Bunun için heyecanlıyım. 

Bu keyifli söyleşi için çok teşekkürler. 

Ben de çok teşekkür ederim Menekşe Hanım. Yaptığınız bu söyleşilerle bence çok iyi bir arşiv oluşturuyor ve biz genç müzisyenlere ayrı bir motivasyon kaynağı oluyorsunuz. Çok sağ olun.

Melis Naz Ünver’in YouTube kanalı: https://www.youtube.com/channel/UCsTADskElZh9Zb5sC4fd6wQ

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s