Müzikten astrofiziğe, matematiğe dek dereceleriyle Ufuk Şengüler: “Müzik, bünyesinde matematiği barındırır. Sadece sesin yapısında bile fizik ve matematiğin etkisi büyük”

16 yaşındaki Ufuk Şengüler, İzmir Fen Lisesi’ndeki eğitimine devam ederken, bir yandan da annesinin kurucusu olduğu UZYENS’te (Meral Şengüler Üstün Zekalılar / Yetenekliler Enstitüsü) piyano, müzik teorisi, beste, kompozisyon ve keman eğitimi aldı. Ufuk’un tek yeteneği müziğe karşı değil elbette. Birçok üstün zekalı çocukta gözlemlendiği gibi müzikle birlikte fizik, matematik, astrofizik alanında da çok değerli ödüllere, Türkiye birinciliklerine, dünya derecelerine, hatta altın onur belgesine dek varan bir profil sergiliyor.

Ufuk, kendisine beş yaşındayken alınan gerçek kemandan beri müzikle bağını koparmamış, bilakis giderek daha da güçlendirmiş. Kemanla piyano eşliğine olan hayranlığı da onu piyano öğrenmeye yöneltmiş. ORBETELLO Uluslararası piyano yarışmasında üçüncülük (2021), Çukurova Üniversitesi 2. Rhapsody Piyano Yarışması C kategorisinde üçüncülük (2020), İBB Ulusal Çocuk Besteciler Yarışması’nda 13-15 yaş grubunda birincilik (2020) ve Çukurova Üniversitesi 1. Rhapsody Piyano Festivali’nde özel başarı ödülü (2019) alan Ufuk Şengüler, birçok piyano resitaline, solo piyano dinletilerine katıldı; 2013 yılından beri UZYENS’in bahar konserleri, yeni yıl konserleri, yıl sonu konserleri gibi etkinliklerde yer aldı; TRT Genç Yetenekler Programı’nda (2017) keman çaldı ve daha nice vesileyle sahnede piyano ve kemanıyla duygularını dinleyicilerle buluşturdu.

Ufuk’a göre şu anda eğitim sistemimizdeki en önemli sorun, çocukların yeteneklerini ve ilgi alanlarını ortaya çıkaracak bir programın olmaması. “Çocukların gelecekte ne yapmak istediklerini bilmeleri için öncelikle kendilerini keşfetmelerine ve onlara iyi tanıyan ve yönlendirebilen bir rehbere ihtiyaçları var, sistemin de sağlaması gereken bu” diyor.

Peki müzik, matematik ve astrofiziği bağdaştırmak zor olmuyor mu? Ufuk’a göre hayır: “Müzik, bünyesinde matematiği barındırır. Sadece sesin yapısında bile fizik ve matematiğin büyük etkisini görebilirsiniz. Bununla birlikte fizik ve matematik, nesnel bir temele dayandığından insanı anlatmak için tasarlanmamıştır ve böyle bir görevi yoktur. Bu noktada müzik devreye girer. Müziğin bu anlamda en güzel yanı ise bestecisinin de dinleyicisinin de müziği dinleyip kendine göre anlamlar yükleyebilmesidir” diye yanıtlıyor. Hata yaptığında moralini bozmamayı öğrenmiş olmasını ise “süpergücü” olarak görüyor Ufuk. Çünkü ona göre, bir şeyi başarabileceğiniz konusunda kendinize olan inancınızın kırılmaması, sizi çok güçlendirir.

Ufuk’a göre hayatın anlamı “mutluluk”tur. “Yapmak istediğiniz şeylere emek harcayabilmek ve bunun karşılığını alabilmek çok güzel bir duygudur. Ama mutluluk sadece bununla kalmaz. Etrafınızdaki insanları mutlu ederek de hayatı yakalayabilir, kendinizi keşfedebilirsiniz. Bu açıdan baktığınızda hayatın anlamı sizi en çok ne mutlu ediyorsa odur” diyor Ufuk.

Bu değerli gencimizi tanımanız ve hayatın bu hızlı akışına meydan okuyarak çok farklı alanlarda kazandığı ödüllerle gururlanmanız için çok keyifli bir söyleşi gerçekleştirdik.

Merhaba Ufuk. Yedi yaşında keman eğitimine başlayıp, ardından müzik teorisi, bestecilik ve piyano eğitimine yöneldin. Öncelikle müziğe ilgin nasıl fark edildi çocuk yaşlarda? Ayrıca, seni kemandan piyanoya doğru iten motivasyonu merak ediyorum. Piyanoda seni o dönemde cezbeden ne olmuştu? Çevrendeki kişilerin senin çocukluğuna dair anlattıkları olaylardan örnekler verebilir misin?

Bebekliğimde müzik duyduğum zaman müziğe odaklanır, ona eşlik etmeye çalışırmışım. Sonrasında annem enstrüman çalarken ona eşlik etmeye çalışırmışım, sürekli onun kemanını almak istermişim. 3 yaşında bana alınan bir oyuncak kemanla enstrüman çalmaya başlamışım. 5 yaşındayken ise annem bana gerçek bir keman almış ve bu kemanla oynamaya devam etmişim. 7 yaşımda ciddi bir keman çalışmasına başladım.

Aradan geçen zamanda kemanda güzel ilerleme kaydettim. ÜZYENS Gençlik Orkestrası’nda çalıyordum ve orada piyano eşliği beni etkilemişti, bu sayede piyanoyu da düzenli çalışmaya başladım. İlk başta en büyük motivasyonum, orada imrendiğim benden yaşça büyük bir piyano öğrencisiydi.

Müzikle de kalmamışsın; fizik ve astrofizik ödüllerinden matematik yarışmalarında derecelere ve üstün başarıya dek çok geniş bir yelpazede yeteneklerini ortaya koymuşsun. Peki fizik, astrofizik ve matematik alanındaki yeteneklerin nasıl fark edildi? Ve aldığın ödüllerden biraz söz eder misin bize?

1,5 yaşında kendi kendime okuma-yazma ve aritmetik öğrenmeye başladım. Sayılara olan ilgim de yeteneğim de bu zamanlarda fark edildi. Bu dönemden itibaren ailemin yardımıyla yeteneklerimi keşfetmeye başladım. Farklı alanlarda okuma ve araştırmalar yaptım. Bu sayede nelerden keyif aldığımı keşfettim. İlk başta matematik daha ağırlıklıydı. Ancak daha sonra astronomi ağır basmaya başladı. Bu değişimdeki  en önemli etken o sırada izlediğim Cosmos: A Spacetime Odyssey isimli bir belgesel serisiydi. Astronomiye olan ilgim zamanla fiziğin geneline de yayıldı.

İlkokul 2.sınıftan itibaren özellikle matematik alanında çok sayıda madalya ve başarı belgesi aldım. Bu yarışmalara girmemde öğretmenlerim etkiliydi. Aldığım bu ödüller ulusal ve uluslararası yarışmalara ait. Liseden itibaren fizik ve astrofizik yarışmalarına da katılmaya başladım ve bu yarışmalarda başarılar elde ettim. Matematik alanında;

2021 – Mathletics World Maths Day 2021 “Champions Challenge” – Dünya Şampiyonluğu

2021 – Mathletics World Maths Day 2021 – Dünya Birinciliği

2020 – Mathletics Türkiye Yarışması –  (10.Sınıflar Düzeyinde) Birincilik

2019 – Uluslararası Kanguru Matematik Yarışması – (9-10.Sınıflar Düzeyinde) Türkiye Dördüncülüğü

2019 – AMC 10 Başarı Belgesi

2017 – AMC 8 Başarı Belgesi

2019 – Waterloo Üniversitesi Pascal Sınavı Başarı Belgesi

2019 – International Youth Math Challenge – Bronz Onur Belgesi

2018 – Waterloo Üniversitesi CEMC Sınavı Başarı Belgesi

2018 – Uluslararası Kanguru Matematik Yarışması Türkiye Başarı Belgesi

2017 – Waterloo Üniversitesi Gauss Sınavı Tam Puan Özel Tebrik Mektubu

2016 – Uluslararası Kanguru Yarışması Türkiye Başarı Belgesi

2015 – World Education Games Başarı Belgesi (Takım Dünya Birinciliği)

2013 – World Education Games Matematik Üstün Başarı Belgesi elde ettim.

Fizik ve Astrofizik alanında;

2021 – TÜBİTAK Fizik Olimpiyatları Yarı Final Bireysel Başarı

2021 – International Astronomy And Astrophysics Competition – Altın Onur Belgesi, Türkiye Birinciliği

2020 – International Astronomy And Astrophysics Competition – Altın Onur Belgesi, Türkiye Birinciliği elde ettim.

Birçok yurtdışı yarışmaya da katılmışsın. Çocuk gözüyle ve bir eğitimci annenin oğlu gözüyle baktığında, yurtdışında yaşıtlarının matematik ve fiziğe olan ilgileri nasıl ve sence eğitim sistemimizde senin gibi değerleri daha fazla ortaya çıkarmak için neler yapılmalı?

Açıkçası yurtdışında akranlarımın matematik ve genel anlamda bilime ne kadar ilgi duyduğunu bilmiyorum, ancak etrafımda da gördüklerimden hareketle şunu söyleyebilirim: Çocuklar bilime hayranlık duyuyor, ama birçoğu da aynı zamanda bilim ve matematikten korkuyor. Kendilerinde bilim ve matematikte iyi olamayacaklarına dair bir güvensizlik var sanki.

Eğitim sistemimizde ne yapılması gerektiğine gelirsek, şu anda eğitim sistemimizdeki en önemli sorun, çocukların yeteneklerini ve ilgi alanlarını ortaya çıkaracak bir programın olmaması. Çocukların gelecekte ne yapmak istediklerini bilmeleri için öncelikle kendilerini keşfetmelerine ve onlara iyi tanıyan ve yönlendirebilen bir rehbere ihtiyaçları var, sistemin de sağlaması gereken bu.

Birçok değerli müzik ödülünün de sahibisin. Onlardan da söz eder misin biraz?

Çukurova Üniversitesi’nin düzenlediği Uluslararası Rhapsody Piyano Festivali ve Yarışmaları’nda 2019 yılında Özel Başarı Ödülü, 2020 yılında ise kendi yaş kategorimde Üçüncülük Ödülü aldım. Aynı zamanda 2020’de İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin düzenlediği Çocuk Besteciler Yarışması’nda kendi kategorimde “Kara Günde Bir Işık” adlı bestemle birinci oldum. Bu sene de İtalya’da düzenlenen Uluslararası Orbetello Piyano Yarışması’nda üçüncülük ödülü aldım.

Sahneye ilk çıktığın günü anımsıyor musun? Neler hissetmiştin? Hangi eseri çalmıştın? Heyecanını nasıl bastırmıştın?

Sahneye ilk çıkışım 2013’te ÜZYENS Gençlik Orkestrası’yla idi. Doğal olarak çok heyecanlıydım. Heyecanı bastırmak yerine öğretmenimiz (annem) çaldığımız müzikten keyif almamızı, hata yapmaktan korkmamamızı söylerdi. İlk piyano solom ise 2015’te idi, River Flows in You ve Ayışığı Sonatı’nın ilk bölümünü çalmıştım.

Peki sabahtan akşama dek çalsan sıkılmayacağın piyano parçası hangisi olur ve neden?

Henüz dinleyicimle buluşmamış bir bestem. İsmi “Bir Zamanlar.” Bu eserimde kendimi bulduğum için onu çalmaktan hiç sıkılmıyorum.

Bir imkanın olsa ve zaman tünelinden geçmişe ışınlansan, hangi dâhiyle (müzik, matematik, fizik fark etmez) tanışıp ona neler söylemek / sormak isterdin peki Ufuk?

Benim seçimim Einstein olurdu. Einstein, fizik dışında klasik müzikle de oldukça ilgiliydi; keman ve piyano çalıyordu. Bu nedenle onunla ilgi duyduğum konuların çoğunu tartışabilirdim. Belki de birlikte müzik de yapardık.

Bu kadar geniş bir ilgi ve yetenek yelpazesi içerisinde bazen çocukluğunu ıskaladığını düşündüğün oldu mu? Kendinden, gündelik hayatından, arkadaşlarınla geçireceğin boş zamanlardan tavizler verdin mi örneğin?

İlgi alanlarımla uğraşırken sıkı bir ders disiplinim olmadı. Tam tersine, zamanımı ilgi alanlarıma ayırmak benim tercihimdi. Ailem çalışmamın yanı sıra gündelik hayattan ödün vermemem konusunda beni yönlendirdi. Bu sayede hem çalıştım hem de çocukluğumu yaşadım. Arkadaşlarımla birlikte parkta bahçe de top oynadık, evlerde bilgisayar oyununa da ciddi zaman ayırdık. Hala arkadaşlarımla haftada bir kaç kez bir araya geliriz. Keyifli vakit geçiririz.

Belki dışarıdan bakan göz için bağdaştırmak zor, ama birçok üstün yetenekli çocuk müzik ve matematiği aynı anda götüren bir beyin yapısına sahip. Peki fizik, astrofizik, matematik ve müziğin sence ortak ve ayrışan yönleri neler?

Müzik, bünyesinde matematiği barındırır. Sadece sesin yapısında bile fizik ve matematiğin büyük etkisini görebilirsiniz. Bununla birlikte fizik ve matematik, nesnel bir temele dayandığından insanı anlatmak için tasarlanmamıştır ve böyle bir görevi yoktur. Bu noktada müzik devreye girer. Müziğin bu anlamda en güzel yanı ise bestecisinin de dinleyicisinin de müziği dinleyip kendine göre anlamlar yükleyebilmesidir.

Diyelim ki çok yorgunsun ve dinlenmek için bir uğraşa ihtiyacın var. Müziği mi tercih ediyorsun yoksa diğer uğraşlarını mı? Seni bu hayatta dinginleştiren, beynini dinlendiren uğraşın hangisi?

Genellikle müziği tercih ederim. Piyano çalmak beni her zaman rahatlatır. Bununla birlikte rahatlamak için sporla da uğraşırım. Yüzmeyi ve bisiklete binmeyi çok seviyorum.

Peki kendine dair hayallerin ne Ufuk? İleride seni bir sahnede piyanonun başında Bach çalarken mi göreceğiz, yoksa matematik olimpiyatlarında Türkiye’yi yurtdışında temsil ederken mi?

En büyük hayalim yıldızların altında piyano çalmak. Bunun dışında fizikçi ve besteci olmak gibi daha küçük hayallerim de var.

UZYENS  / Meral Şengüler Üstün Zekalılar / Yetenekliler Enstitüsü’nde yaşıtın arkadaşlarından biraz bahseder misin? Üstün zekalı olmak onlara hayatta, toplumsal yaşantıda nasıl sorumluluklar yüklüyor? Fazla zeka ve yeteneğin dikkat dağınıklığına yol açtığı örnekler duyuyor musun örneğin? Bununla nasıl başa çıkıyorlar?

Enstitüdeki arkadaşlarımın hepsi farklı alanlarda yetenekli çocuklar. Ancak kendilerini keşfetmeye ve doğru yönlendirilmeye ihtiyaçları var. Gördüm ki; üstün zekalı olmanın gündelik hayattaki en önemli sonucu aslında zekanın getirdikleri değil, çocuğun çevresinin ondan beklentileri oluyor. Fazla zeka ve yeteneğin dikkat dağınıklığına yol açması söz konusu değil, ancak aynı anda birden fazla alanla uğraştıklarında dikkat dağınıklığı yaşayabiliyorlar. Bunun çözümü ise düşünme becerisini ve organize olabilmeyi öğrenmek ve geliştirmek.

Peki, ailen ve çevrendekiler seni nasıl tanımlar?

Ağırbaşlı ve olgun olduğumu söylerler. Tek başıma çalışmaktan keyif alırım, bu sebeple yalnızlığı tercih ettiğim düşünülür ancak bulduğum her fırsatta arkadaşlarımla vakit geçirmeye çalışırım.

Üstün yetenekli bir çocuk olarak senin “süper gücün” nedir Ufuk?

Bir süper güce en yakın özelliğim hata yaptığımda moralimi bozmamayı öğrenmiş olmam olabilir. Bir şeyi başarabileceğiniz konusunda kendinize olan inancınızın kırılmaması, sizi çok güçlendirir.

Eğitim hayatının herhangi bir döneminde burstan yararlandın mı? Geleceğe dair planların, yurtdışında okuma hayallerin var mı?

Ortaokul ve lisede başarı bursları aldım. Üniversitede de iyi bir bursla istediğim eğitimi almak istiyorum. Yurtdışında hedeflediğim üniversitelerden birinde istediğim eğitimi alırken müziğime devam etmek istiyorum.

Son olarak, biraz felsefi bir soru ama çocukluk pencerenden yanıtlamanı isteyeceğim: Hayatın anlamı sence ne?

Hayatın anlamı bence mutluluktur. Yapmak istediğiniz şeylere emek harcayabilmek ve bunun karşılığını alabilmek çok güzel bir duygudur. Ama mutluluk sadece bununla kalmaz. Etrafınızdaki insanları mutlu ederek de hayatı yakalayabilir, kendinizi keşfedebilirsiniz. Bu açıdan baktığınızda hayatın anlamı sizi en çok ne mutlu ediyorsa odur.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s